| Kolegiata św. Bartłomieja Apostoła - przewodnik po kościele |
|
| Turystyka | |||
| Autor: Dawid Mickiewicz | |||
| Poniedziałek, 19 Listopad 2007 10:56 | |||
|
Kościół na miejscu starszej budowli ufundował ponoć około 1350 roku książę opolsko- raciborski Fryderyk. Zasadniczy zrąb konstrukcji świątyni pochodzi z XIV wieku. Kolegiatę rozwiązano w następstwie zajazdu husyckiego, który w 1428 roku spustoszył miasto. Efektem odbudowy kościoła po tych zniszczeniach jest sklepienie sieciowe w prezbiterium odtworzone w końcu XV wieku według o stulecie starszego pierwowzoru. Gromadzone przez pokolenia wyposażenie przepadło w 1765 roku, gdy wielki pożar miasta strawił tę świątynię. W ciągu pięciu lat, poczynając od 1776 roku, proboszcz tutejszy- Antoni Borek, za pieniądze właścicieli Głogówka von Oppersdorfów zainicjował dzieło gwałtownej barokizacji budowli. Twórcami tego dzieła byli Franciszek Antoni Sebastini i Jan Józef Schubert. Ten pierwszy naprawdę nazywał się Sebesta i podobnie jak Schubert był rodowitym Morawianinem. Sebastini dostał zadanie pokrycia całego kościoła polichromiami.
Powstał efekt architektonicznego retuszu gotyckiej struktury, nadający wnętrzu wrażenie barokowej jednolitości stylowej. Przy bliższym obejrzeniu okazuje się jednak, że ingerencja w średniowieczną konstrukcję była dość powierzchowna. Sklepienie pozostało gotyckie o przekroju ostro-łukowym. Skuto tylko żebra, które w późnym gotyku nie pełniły już roli nośnej. Sebastini uzyskał w ten sposób wielką powierzchnię do stworzenia jednolitej kompozycji malarskiej. Osobliwością głogóweckiej fary jest stworzenie w gotyckim wnętrzu właściwego późnemu barokowi nastroju współgrania wszystkich elementów wystroju: polichromii, rzeźby, snycerki ołtarzy, ławek i detalu sztukatorskiego. Freski w kaplicy św. Józefa zostały wykonane za darmo: jako wotum, a zarazem reklama przez Sebastiniego. W kopule, dokładnie wzorowanej na kopułę Bazyliki św. Piotr w Rzymie, znajduje się scena Zaślubin Matki Boskiej ze św. Józefem. Na bocznych ścianach mieszczą się dwie duże kompozycje: Ucieczka do Egiptu i Dwunastoletni Chrystus nauczający w świątyni. Niestety obraz z ołtarza pędzla Sebastiniego zaginął. Jego miejsce zajął obraz Lauffera tematycznie związany z programem kaplicy- przedstawiający bowiem Śmierć św. Józefa. Prezbiterium otwierają bliźniacze konstrukcje ambony i chrzcielnicy. Nad chrzcielnicą wyobrażono postacie pierwszych rodziców- Adama i Ewy, stojących obok globu opasanego przez węża. Zaś na baldachimie dostrzeżemy scenę chrztu w Jordanie. Także na ambonie posługiwano się symboliką. Figurki młodzieńców dzierżą: owieczkę -„Paś owce moje” oraz kościół zbudowany na opoce. To wszystko odnosi się do słów Chrystusa, kierowanych do Piotra, tego wyobrażono na baldachimie, gdzie Jezus wręcza mu klucze. Na sklepieniu prezbiterium, w polach pomiędzy żebrami, Sebastini umieścił personifikację cnót kardynalnych, w otoczeniu figlujących aniołków (tzw. putta), girland i wazonów. Na ścianach prezbiterium sceny z życia patrona kościoła- św. Bartłomieja, ujęte w bogate, malowane ramy. Na północnej ścianie św. uwalnia od złego ducha córkę Polymiosa, a powyżej scena skazania Bartłomieja na śmierć. Małe monochromatyczne scenki ukazują Setnika z Kafarnaum, Robotników w winnicy, Chrystusa i Samarytankę, Kobietę cudzołożną, Chrystusa uzdrawiającego chorego, Św. Marię Magdalenę oraz Umycie nóg. Powyżej umieszczono lożę dla rodziny von Oppersdorf. W ołtarzu głównym zauważamy pełne okrucieństwa przedstawienie Męczeństwa św. Bartłomieja autorstwa Sebastiniego. Sklepienie nawy głównej nawiązanie do tematyki malowideł z prezbiterium. To aniołowie adorujący w niebie św. Bartłomieja. Artysta osiągnął wrażenie głębi otwierającej się na świetliste niebo wyczarowane na sklepieniu. Centrum kompozycji i źródłem światła jest Bóg, ku Niemu aniołowie niosą skórę św. Bartłomieja, atrybut jego męczeńskiej śmierci. Wszystko to w otoczeniu ornamentów rokokowych, które niepostrzeżenie z malowanych przeistaczają się w plastyczne stiuki. W tej technice wykonano niemal pełne rzeźby Ojców Kościoła: św. Grzegorza Wielkiego, Hieronima, Ambrożego i Augustyna. Uzupełnieniem wystroju nawy są statuy niezmiernie popularnych w XVII wieku świętych: Jana Nepomucena i Franciszka Ksawerego. Zaś pod chórem muzycznym umieszczono postacie św. Heleny oraz jej syna, cesarza Konstantyna Wielkiego, którego postać znajduje się w zaledwie kilku kościołach w całej Polsce. Św. Kandyda jest męczennicą rzymską. Patronuje miastu od XVII wieku. W 1641 roku papież Urban VIII ofiarował ordynatowi głogoweckiemu relikwie świętej. Spoczywają one w relikwiarzu wystawionym na ołtarzu w kaplicy poświeconej właśnie jej. Warto zwrócić uwagę na trzy rzeźby znajdujące się w tej kaplicy. Są to: Matka Boska z Dzieciątkiem oraz dwaj święci Św. Jan Ewangelista i Św. Jan Chrzciciel. Pochodzą one z 1499 roku. Bezpośrednio do prezbiterium przylega XVII-wieczna kaplica Oppersdorfów- ówczesnych właścicieli miasta. Ciekawych obiektów sakralnych Głogówka należą: Domek Loretański w kościele oo. Franciszkanów czy Boży Grób. Parafia liczy sobie 5 kościołów, z czego każdy ma swą jedyną i tajemniczą historię. ks. Ryszard Kinder, Dawid Mickiewicz
|
|||
| Zmieniony: Sobota, 29 Listopad 2008 22:41 |
