| Hrabina Benigna Polyxena Oppersdorff |
|
| Historia - Sylwetki | |||
| Autor: Joanna Rostropowicz | |||
| Niedziela, 15 Lipiec 2007 13:07 | |||
|
Ur. 11 października 1594 r., zm. 2 maja 1631 r. w Głogówku; filantropka. Jej ojcem był Anselm Baron von Promnitz, matką Hedwig von Nostitz. 26 czerwca 1616 r. Benigna Polyxena wyszła za mąż za Georga III von Oppersdorffa, pana na Głogówku. Jego to działalności kulturalnej oraz szeroko zakrojonej akcji budowlanej miasto tak wiele zawdzięczało. Benigna Polyxena urodziła dziesięcioro dzieci (ośmiu synów i dwie córki), z których sześcioro zmarło za jej życia, dwoje wkrótce po jej śmierci. Zapisała się w pamięci głogóweckiej społeczności jako wielka filantropka. W mowie pogrzebowej wygłoszonej przez kaznodzieję-jezuitę w czasie jej pogrzebu podkreślono, że wzorem postępowania Benigny Oppersdorff była św. Jadwiga Śląska. Podobnie jak księżna z Trzebnicy dbała o budowę kościołów, tak Benigna Polyxena na własny koszt odnowiła zrujnowany kościółek Corpus Christi (Ciało Chrystusa) na przedmieściu Głogówka, kazała ozdobić wspaniałymi malowidłami i zakupiła dlań kilka cennych obrazów. Tak jak św. Jadwiga nie opuszczała okazji do uczestniczenia we mszy św.; podobno była osobą o wyjątkowym charakterze. Kobiety pochodzące ze szlachetnych rodów - podkreślał kaznodzieja - są zazwyczaj wyjątkowo wrażliwe i wybuchają gniewem, gdy zostaną urażone nawet jednym słowem. Tymczasem Benigna Polyxena nigdy nie dawała po sobie znać jakiegokolwiek wzburzenia z tego powodu, że ktoś się do niej nieodpowiednio odezwał. Wzorem św. Jadwigi dbała o potrzebujących i chorych. Szczególną troską otaczała wdowy i sieroty, zaopatrując je w żywność i ubrania. Często kazała suto zastawiać stoły, do których sadzała biednych i żebraków i osobiście im usługiwała. Otoczyła również opieką szpitale, karmiła i przyodziewała chorych. Jak zaświadcza kaznodzieja, z poddanymi rozmawiała jak z równymi sobie. Georg III von Oppersdorff uwiecznił imię hrabiny w poezji, tworząc na jej cześć zbiór utworów łacińskich wyrażających swój żal i mieszkańców Głogówka po jej odejściu. Poeta wychwala w nich Benignę jako najpiękniejszą ozdobę swojej rodziny i całego miasta, pisze o łzach biednych, wdów i sierot z Głogówka i okolic, którzy utracili szczodrą opiekunkę. W dziele Dialogus lacrymabilis (Rozmowa we łzach) zmarła hrabina urasta do rangi świętej, jest nazywana drugą Jadwigą Śląską:
Poeta pragnie, żeby jej sława się szerzyła na Śląsku: „Nec tua Slesiacis fama silescat agris" (Niech nie zamilknie twa sława po szerokim Śląsku). Wśród utworów hrabiego najwartościowszy jest zbiór 44 elegii wraz z rycinami, stanowiący typową dla okresu baroku księgę emblematyczną. Zawarte w nich utwory, pełne smutku i refleksji nad przemijaniem, są prawdziwymi perełkami śląskiej literatury barokowej, które nie tylko zadecydowały o poczesnym miejscu hrabiego w historii śląskiej literatury, ale też uwieczniły Benignę Polyxenę i miłość jej męża: Pamiątką w Głogówku po Benignie Polyxenie i jej kochającym mężu jest grobowiec w kształcie ołtarza, z czarnego, polerowanego marmuru, zbudowany w kościele parafialnym w 1634 r. przez Georga III Oppersdorffa. Po lewej stronie znajduje się posąg hrabiego klęczącego na poduszce, z nabożnie złożonymi rękami, po prawej postać hrabiny Benigny Polyxeny, która klęcząc, modli się pogrążona w głębokim zamyśleniu. Na pomniku widnieje łaciński napis o następującej treści: „Bogu Jedynemu w Trójcy Świętej pomnik ten zbudował w roku 1634, za swego życia, Georg, Świętego Cesarstwa Rzymskiego Graf von Oppersdorff, Freiherr von Aich und Friedstein, pan na Głogówku, wójt Górnych Łużyc, kapitan Głogowa, radca i kamerdyner Jego Cesarskiej Mości, po pochowaniu w tymże ojcowskim grobowcu w bólu i cierpieniu ośmiorga swoich dzieci w różnym wieku i bardzo ukochanej, wielce pobożnej, jaśnie pani Benigny Polyxeny, córki znakomitego rodu Freiherrów von Promnitz, za wyjątkiem serca, które znajduje się w kościele Franciszkanów. Na część Wszechmocnego Boga i Bogurodzicy Maryi i Wszystkich Świętych na pamiątkę jego i całej jego rodziny z miłości do ukochanej Benigny, z którą przeżył 14 lat, 10 miesięcy i 8 dni w zgodzie, i którą będzie wiecznie kochał. Ty, który to czytasz, pomódl się!" [Przekład z j. łacińskiego: Joanna Roslropowia) Natomiast nad wejściem do kościoła znajduje się obraz pochodzący z 1632 r. przedstawiający Georga III i jego żonę Benignę wraz z ośmioma synami i dwiema córkami. Literatura
Tekst pojawił się w Ślązacy od czasów najdawniejszych do współczesności II pod redakcją Joanny Rostropowicz, Górnośląskie Centrum Kultury i Spotkań im. Eichendorffa w Łubowicach Fundacja Nauki i Kultury na Śląsku, Łubowice – Opole 2006. Publikacja w Głogówek Online za zgodą autorki.
|
|||
| Zmieniony: Piątek, 27 Luty 2009 17:44 |
